Wypłaty pod znakiem zapytania. Górnicy piszą do Ewy Kopacz
- Dramatyczna sytuacja pracowników Kompanii Węglowej SA, w której brakuje środków na wypłatę pracowniczych wynagrodzeń i której Zarząd nie potrafi znaleźć wyjścia z sytuacji, zmusza nas do wystosowania apelu o wznowienie dialogu ze stroną społeczną na temat przyszłości całej branży - napisali związkowcy do pani premier Ewy Kopacz. Pismo odebrał już wicewojewoda śląski Andrzej Pilot.
![Wypłaty pod znakiem zapytania. Górnicy piszą do Ewy Kopacz](https://cdn2.nowiny.pl/im/v1/news-900-widen-wm/2014/11/14/104290_1415963754_57401100.webp)
Podpisani pod apelem przedstawiciele organizacji związkowych działających na szczeblu całej firmy skrytykowali dotychczasowe pomysły Zarządu Kompanii Węglowej SA, które miały doprowadzić do "naprawy" Spółki. Ich zdaniem, przyzwolenie na dalsze decyzje kierownictwa Kompanii idące w tym kierunku będzie miało wyłącznie negatywne skutki. - Spowoduje (...) znaczący wzrost bezrobocia, również w wielu innych, kooperujących z górnictwem branżach, doprowadzając ostatecznie do zapaści całego regionu. Tutaj potrzebna jest dyskusja na temat rozwiązań, które pozwoliłyby największej spółce węglowej przetrwać, a nie prowadziły do jej likwidacji - czytamy w apelu. - Zamiast szukać rozwiązań ukierunkowanych na rozwój, zarządy spółek węglowych próbują szukać oszczędności wyłącznie w wynagrodzeniach pracowników. Odwracają w ten sposób uwagę opinii publicznej od popełnionych przez siebie błędów, które doprowadziły do najgorszej od wielu lat sytuacji w polskim górnictwie, sugerując zarazem, że to pracownicy są winni, więc konsekwencje powinny ponieść również górnicze rodziny - wskazali związkowcy, odnosząc się do sytuacji w całej branży, nie tylko w Kompanii.
Czytaj również: Związkowcy: W Kompanii brakuje pieniędzy na grudniowe wypłaty
W dalszej części listu wymienili przyczyny, które doprowadziły do tragicznej sytuacji sektora: brak koncepcji funkcjonowania sektora wydobywczego i całego sektora paliwowo-energetycznego, brak mechanizmów przeciwdziałających nadmiernemu importowi węgla do Polski i nieudolny nadzór właścicielski ze strony Skarbu Państwa - to, zdaniem strony związkowej, podstawowe przyczyny obecnego stanu rzeczy.
Kompanijni związkowcy zadeklarowali, że do rozmów o rozwiązaniach ratujących polskie górnictwo mogą przystąpić w każdej chwili. Podkreślili zarazem, że od szefowej rządu oczekują przede wszystkim błyskawicznych działań.
- Oczekujemy podjęcia natychmiastowych działań zapewniających utrzymanie miejsc pracy w naszej spółce i naszym regionie. Bez zdecydowanych działań dojdzie do niewyobrażalnego dramatu ludzkiego na Śląsku i likwidacji setek tysięcy miejsc pracy - zakończyli swój apel.
Pełną treść apelu związkowców z Kompanii Węglowej SA do pani premier Ewy Kopacz publikujemy poniżej.
Szanowna Pani Premier!
Dramatyczna sytuacja pracowników Kompanii Węglowej SA, w której brakuje środków na wypłatę pracowniczych wynagrodzeń i której Zarząd nie potrafi znaleźć wyjścia z sytuacji, zmusza nas do wystosowania apelu o wznowienie dialogu ze stroną społeczną na temat przyszłości całej branży.
To ostatnia chwila, gdy tysiące miejsc pracy na Śląsku można jeszcze uratować. Naprawa przez likwidację, bo takie rozwiązanie proponuje Zarząd Kompanii Węglowej S.A., z pewnością Spółki nie uratuje. Spowoduje natomiast znaczący wzrost bezrobocia, również w wielu innych, kooperujących z górnictwem branżach, doprowadzając ostatecznie do zapaści całego regionu. Tutaj potrzebna jest dyskusja na temat rozwiązań, które pozwoliłyby największej spółce węglowej przetrwać, a nie prowadziły do jej likwidacji. Jesteśmy gotowi do podjęcia takich rozmów w każdej chwili.
Oprócz dyskusji, oczekujemy również błyskawicznych działań. Czasu jest coraz mniej. Zamiast szukać rozwiązań ukierunkowanych na rozwój, zarządy spółek węglowych próbują szukać oszczędności wyłącznie w wynagrodzeniach pracowników. Odwracają w ten sposób uwagę opinii publicznej od popełnionych przez siebie błędów, które doprowadziły do najgorszej od wielu lat sytuacji w polskim górnictwie, sugerując zarazem, że to pracownicy są winni, więc konsekwencje powinny ponieść również górnicze rodziny.
To właśnie nieudolny nadzór właścicielski i fatalne zarządzanie spółkami węglowymi doprowadziły do ich dramatycznej sytuacji. Brak dialogu społecznego, brak koncepcji funkcjonowania sektora wydobywczego i całego sektora paliwowo-energetycznego oraz brak mechanizmów przeciwdziałających nadmiernemu importowi węgla do Polski doprowadziły do realnego niebezpieczeństwa utraty setek tysięcy miejsc pracy w naszym regionie.
Majowa wizyta na Śląsku Premiera Donalda Tuska, który przyznając rację stronie społecznej, złożył obietnicę podjęcia natychmiastowych działań na rzecz naprawy naszego sektora, deklarując jednocześnie, iż ten proces nie będzie się wiązał z likwidacją kopalń i zwalnianiem pracowników, okazała się tylko zabiegiem propagandowym. Pomimo ogromnego zaangażowania strony społecznej, założonych celów nie udało się osiągnąć. Premier Tusk odchodząc na unijne stanowisko, pozostawił po sobie nierozwiązane problemy.
Oczekujemy informacji, jakie plany w stosunku do Kompanii Węglowej i innych górniczych spółek ma polski rząd. Oczekujemy podjęcia natychmiastowych działań zapewniających utrzymanie miejsc pracy w naszej spółce i naszym regionie. Bez zdecydowanych działań dojdzie do niewyobrażalnego dramatu ludzkiego na Śląsku i likwidacji setek tysięcy miejsc pracy.
Z górniczym pozdrowieniem
Szczęść Boże!!
@irek68 przepraszam ze pozwoliłem sobie zacytować twoje powiedzenie
'Nigdy nie dyskutuj z głupcem, najpierw sprowadzi Cię do swojego poziomu, a następnie pokona doświadczeniem" dodam od siebie @kolo ty jesteś tak upierdliwy jak geje ze swoja orientacja seksualną !
zibi1-Czyli nasze gruby pozawiyrać a Bodanka zostawić, bo fedrują pod polami? Tako mosz polityka? Jo proponuja aby nasze gruby były prywatne i dali fedrowały. A z babami, to tak jak godom, baba co nimo swoigo geltu, to jakoś na życi musi zarobić, a to np rzicą itp. Górnika chyba stać na sprzątaczka a stołować sie może w barach. Tako są fakty, dziś to sie nazywo "sponsoring''
Aha, jak chcesz przyrównać Bogdankę do naszych kopalń to najpierw sobie poczytaj w jakich warunkach oni fedrują. Przede wszystkim fedrują pod polami więc szkody górnicze odpadają. Zagrożeni naturalne też mają dużo mniejsze niż tutaj. Więc zamiast tworzyć jakieś głupie wypociny poczytaj coś mądrzejszego.
Irek68 ma rację, bo z takim jak koło nie da się dyskutować. Ty koło widzę znasz dużo ludzi ale szkoda że tylko z twojego kręgu czyli lebrów i nierobów bo tylko wśród takich się dobrze czujesz i takich znasz. W dzisiejszych czasach prawie każda kobieta pracuje bo z pensji górnika nie sposób żyć na normalnym poziomie. Jak myślisz te kobiety za ladą slepu, w biurach i innych zawodów kogo mają za męża? Między innymi górników. A jak byś nazwał kobietę której mąż ma swoją firmę i sporo kasy więc siedzi w domu i zajmuje się wychowaniem trójki dzieci i dba o to aby zawsze było czysto, obiad na czas itd. Myślisz, że ta praca mimo iż nie przynosi pieniędzy jest mniej potrzebna. Jak chcesz przyrównać te kobiety do tych pań to idź sobie do burdelu i oprócz wiesz czego niech ci jeszcze dają coś zjeść, wypiorą i posprzątają mieszkanie. Wtedy kobiety pracujące w domu możesz przyrównać do tych pań. Po prostu jesteś małym, sfrustrowanym człowieczkiem który tylko dzięki kompowi czuję się kimś ważnym.
gyniuś- Bo nie muszą za nich Zusu płacić, a do prostej roboty kożdy ciul dobry, ale już nie chcą porządne firmy emerytów, bo sie na nich przejechali, skoro emeryt zarobi 2 tys zł a pendzyje mo 4 tys zł, to wiadomo że robota traktuje jak szynk, czyli napić sie piwa, pogodać itp, bo taki bezrobocio sie nie boii. Pamiyntom z roboty, jak ucznie oddowali mocz na ożratego emeryta górniczego, co zasnył w rowie, mioł wykopać rów pod gaz, tak sie schloł, że łepki na niego loli, zastanów sie kim je emeryt górniczy, kiery idzie do roboty i nawali sie do nieprzytomności, że łepki scają na niego i jajca se z niego robią.
@ koło - to wytłumacz to wszystkim czamu prywaciorze przyjmują do roboty emerytów górniczych . Jo ci powiem czamu ,bo maja pewność że nie zatrudnią lebra yno dobrego pracownika co jest nauczony roboty ! Ciebie na gróbie nie chcieli bo tam lebry nie mają miejsca .
irek68--Broń sie jak yno moższ, widza żeś głupi nima, bo wiysz że po za państwową grubą, to w życiu rady se nie dosz, stąd te protesty, bo ludzie po za grubą pańśtwową, to na wolnym rynku w robocie rady se nie daja, bo tam trza ronbić na swój gelt a oni tego nie nauczyni.
Nigdy nie dyskutuj z głupcem, najpierw sprowadzi Cię do swojego poziomu, a następnie pokona doświadczeniem.
irek68- Napisz to 1000 razy a ludzie zaczną ci wierzyć, chyba że mosz na myśli gościa, co po za robotą na grubie w państwowej firmia, to staje sie śmieciem, tak jak ci co wzyni odprawy i za cholera rady dać sie nie umieli, tak to je,leber bydzie lebrym i jedynie sztuczne stanowisko roboty na państwówce go ratuje.
Nigdy nie dyskutuj z głupcem, najpierw sprowadzi Cię do swojego poziomu, a następnie pokona doświadczeniem.
Czamu niikt z was nie chce godać na aruementy, yno kożedeo chcecie poniżać, używając jedynie epitetów, jo wiym żeście są robolami, co po za łopatą to se w życiu rady nie dają. Ale zrozumcie stan państwowych kopalń, Bogdanka dowo rady i je na zysku a wasze gruby pod minusem, podatnicy mają dość utrzymywania górników i emrytów górniczych. Za wongel trza ostro płacić, za sztrom też a do tego ostre podatki, aby górnik mioł swój gelt, jo godom halt!! Dzień dziecka sie skończył, albo zarobicie na sia, albo pójdzicie bez wypłaty i bydziecie musieć dopłacić do swoii roboty, skończył sie dzień dziecka i musicie stać sie chopami, a chopy na sia robią a nie żerują na podatnikach, tak jak wy.
Nigdy nie dyskutuj z głupcem, najpierw sprowadzi Cię do swojego poziomu, a następnie pokona doświadczeniem.
@likwidowacwszystko ......są ludzie co wierzą w w bociana- do których chyba ty należysz, a są ludzie których realne myślenie pomaga na co dzień w życiu i wiedzą że kiedy jest z czymś żle to tym samym nie może być z tym dobrze...normalnie myślący zna Polskie realia że tu prawdę się mówi tylko kiedy się pomylą .....coś z tobą człowieku jest nie tak? może rozwiń swoja wiedzę i nie spisuj czegoś o czym nie masz zielonego pojęcia !!!!!.
ren-Badania wszelki to je ściema jak pieron, ludzie mają badania wysokościowe ale pieronowy lenk wysokości, znom takich co chodzili do szkoły specjalnej, a po szkole roboty brak, bo kaj prziszli do ich po szycie wyciepli, tata załatwił fucha na grubie i do dziś robią, a żodyn prywaciorz tego nie chcioł, nawet za darmo.
Gdyby głupota umiała fruwać, osiągnoł byś czwartą prędkość kosmiczną. Ale byś chłopie pozwiedzoł galaktyk. Jeno zazdrościć by było, a tak swoje kosmiczne głupoty tu wypisujesz. Co do roboty na grubie, zapomni, ze swoim IQ masz zerowe szanse no przejście badań psychotechnicznych.
zibi1-Kożdy do rada przrobić 1-2 godziny,, bezto tyla podań na gruba, bo teraz muszą robić po 7-10 godzin uczciwej roboty a na grubie zaledwie godzina i szychta. Załatw mi robota pod kompanią albo pod JSW a jeszcze na tym zarobisz. A co do wonglo, to ty godosz o sprzdaży detalicznej a gruby żyją z hurtu a nie z tych 100-200 ton, co dziennie w detalu sprzedają. W hurcie wongel kupisz za 200 zł, składy wegla mają tańszy wongel od kopalń. A co do bab, to powiedź mi, kim je baba, co biere kasa od chłopa i w zamian mu dowo. Kiedyć to nazywali że tako baba to motyka.. Wiync kim je baba, co biere gelt od chłopa, bo swoigo geltu nimo i potym idą do wyra, jak byś tako baba nazwoł?
Oczywiście w ostatnim zdaniu ma być, że nie dałeś rady w kopalni.
Tak, zlikwidować wszystko i co dalej? Jakoś nikt nie patrzy na to ile górnictwo daje do budżetu państwa. Wiem, że każdy płaci podatki ale nie tyle różnych zobowiązań co górnictwo. Branżę tę doi kto tylko może. Zwykła żarówka do górnictwa jest kilka razy droższa niż w sklepie. dlaczego? Bo czują pieniądz. A te wszystkie firmy na dole? Jeden chodniczek i pan prezes, zastępca, księgowi, cały dozór i każdy chce dobrze żyć. Tona wydobycia na mojej kopalni to ok. 220 PLN a na wadze ponad 660 i to jest normalne? Te ponad 400 PLN to obciążenia państwa. Co chwilę można znaleźć artykuły ile to górnik zarabia, tylko nie dopiszą już, że jest to kwota brutto i wliczono do tego już 14-kę, barbórkę, węgiel i wszystkie inne dodatki. Bo po co, głupi kupi to co piszą. Koło a co do tego że baby wychodzą za górników tylko dla pieniędzy to ci powiem, że większego debila nie ma jak ty. Widocznie ciebie rzuciła ale nie za to, że dałeś rady w kopali ale za to że jesteś nieudacznik i debil do potęgi nieskończonej.
@bystrzak poszukaj w internecie jak działają związki zawodowe w krajach Prawdziwej Demokracji Niemczech Francji itp. krajach!!!!
@kolo co jest lepiej być pięknym i głupim czy brzydalem a mądrym rozwiąż te dylemat to tak na twój poziom myślenia !
Koło tyś nima normalny.PPowiedz co bieresz do żyły a ostrzega innych
Zyski Bogdanki powyżej prognoz analityków.Zysk netto wykresBogdanki wyniósł w trzecim kwartale 2014 roku 80,2 miliona złotych wobec 82,7 miliona złotych rok wcześniej - podała spółka w raporcie kwartalnym.Średnia oczekiwań analityków ankietowanych przez PAP zakładała zysk netto w trzecim kwartale na poziomie 74,3 mln zł. Oczekiwania analityków co do zysku netto wahały się w przedziale 50,1-98,1 mln zł, a mediana wyniosła 75 mln złotych.
Zysk operacyjny grupy w trzecim kwartale 2014 roku wyniósł 100 mln zł wobec 119,4 mln zł rok wcześniej i okazał się nieco wyższy od oczekiwań analityków na poziomie 97,7 mln zł.W trzecim kwartale produkcja węgla handlowego w Bogdance wzrosła rok do roku o 10,25 proc. i wyniosła 2.377,46 tys. ton wobec 2.156,47 tys. ton rok wcześniej. Całkowita produkcja netto za trzy kwartały 2014 roku była o 6,29 proc. wyższa w stosunku do analogicznego okresu 2013 roku i wyniosła 6.630,87 tys. ton.
Bogdanka szacuje, że jej wydobycie netto węgla wyniesie w całym roku ok. 9 mln ton.
W trzecim kwartale 2014 r. sprzedaż węgla handlowego wzrosła o ponad 9,65 proc. rdr.
Na koniec trzeciego kwartału stan zapasu węgla wyniósł 52,25 tys. ton, co oznacza spadek o 164,19 tys. ton, tj. o 75,86 proc. w stosunku do stanu na koniec grudnia 2013.
propunuje zeby nowiny zatrudnily ekspertow w dziedzinie gornictwa gyniuś i Objektywny wyprowadza gornictwo na prosta sukces gwarantowany od razu wszystko zamkna hahaha gyniuś prawde i fakty wklejam wy panowie macie jakies inne myslenie powolne rozumowanie
Jo ci kolo wiyncy nie byda tłumaczył, bo tys je ciymny ,i ty tego nigdy niezrozumisz! Jest ci żol że kieryś mo wiency ,a ty nimosz ,tego ,i nigdy nie bydziesz mioł,bo jestes za cianki w tych sprawach. Zajmi sie swoja robotą, a o.......l sie od górnictwa!
Tu matoły rozumują tak jak ten burak ze wsi ,widzi że krowa sąsiada daje dużo więcej mleka niż jego ,ale nie zapyta sąsiada co robić aby mieć tak samo tylko życzy mu aby mu ta krowa zdechła .
slash 6 godzin temu ,Koło jo widza ,że ciebie sie podobo jak człowiek mo robić jak niewolnik. Bo dzisiej tak jest.Ale powiec mi czy ty czasami myslisz co piszesz ? Czamu sie czepiosz górnikow . Bo z moij roboty są pładcyni, bezto czeepiom sie górników, jo płaca podatki na wojsko, policyjo i rząd, to są podatki obowiązkowe, ale czamu mom dopłacać do górnictwa, skoro musza płacić za wongel i sztrom. Dyć jo płaca za wongel i sztrom, za friko go nimom, to czamu z podatków musza jeszcze do tego szajsu dopłacać?
marol-idź lepszy żebrać o barbórka i dodatki, bo jak babie nie dosz wygodnego życio, to cie wyciepnie, albo dupne poroże ci do, pamyntej że nie po to ciebie se wziyna, aby nimieć wypłaty i przywiljów górniczych. Jo mioł kamrata, robił na grubie, mioł wypadek samochodowy, na gruba żodyn dochhtor mu nie podpisoł zdolności, dostoł renta, ale wiadomo że nie tyla, jak przy wypadku na grubie, baba do miesiąca go oloła, poszał za inkszego górnika, dowej se chopie pozór, bo jak ci gruba zawrzą, to stracisz wszystko, miyszkani ci komornik weźnie, baba ci pondzie a ty zostaniesz pod mostym a twoja gruba za chwila zawrzą, ciyńżko widza twój żywot...
Komentarz został usunięty z powodu naruszenia regulaminu
Objektywny-Mosz recht, ale jo zawsze godom prowda.
slash-Chca ci przypomnieć że na miejsce górnika czko kilaset tysiecy podań, czyli tyla je chtnych do roboty na dole, zastanów sie jako to musi być fucha, skoro kożdy chce robić na dole pod kompanią albo pod JSW, nie bez przyczyny tyla straty przynoszą, skoro kożdy chce ta fucha dostać.
Do poniżej .......nareszcie ktoś powiedział prawdziwą prawdę!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!......
slash- A ty uważosz że powiino sie płacić za robota, czy za przyjście do roboty? Praca niewolnika była mało wydajno, bo niewolnik nimioł motywacji do roboty, natomiast jak ciebie płacą za robota, to zarobisz tyle, wiela zrobisz a nie za ptrzijście do roboty. Niech grubiorze robią na akord na zasadzie zysku kopalni, czyli, kopalnie sprzedała tyla ton wonglo, odliczyć koszty wydobycia,inwstycje, podatki i reszta, to co zostanie to do podziału. My tak momy, robiymy, odlivczomy koszty paliwa, koszty sprzentu, podatki itp, a to co zostanie to idzie do podziału. Yno że wtedy górnik albo sie chyci roboty, albo zarobi po 1000 zł.
A po drugi koło ,każdy idzie do roboty z nas, żeby zarobić.,i mieć na chlyb. Więc o co ci chodzi?
Koło jo widza ,że ciebie sie podobo jak człowiek mo robić jak niewolnik. Bo dzisiej tak jest.Ale powiec mi czy ty czasami myslisz co piszesz ? Czamu sie czepiosz górnikow ,a niezajżysz jak cygania w rządzie. Nie dowo ci to nic do myslynio? Oni wyjda na swoim ,a my bydymy se do pyska skokac. Powiec mi yno jedno czamu żes nie sprobowoł na doł iść ,ale tak szczeże . Może byś inakszy teraz godoł.Ale ty wolisz narzekać. Jak do ciebie każdo robota je robotą. Powiec nom ,bo my naprowda niewiemy.
zxcBo tak synek wyglądo państwowo firma, jak 10 % ludzi coś robi a 90% mo sztuczne stanowiska pracy i sami kierownicy od spraw niepotrzebnych, tak właśnie wyglądają państwowe firmy, tak było za prlu, tak było w PGRach, tak pozostało na kopalniach.
w kompanii jak i na każdej kopalni jest za dużo administracji
gyniuś- A co je twoim zdaniem ważniejsze, rolnictwo czy energtyka? Co wolisz, mieć sztrom czy chlyb? Jakoś rolnictwo, młyny, piekarnie są prywatne i chleba, żywności na rynku nie brakuje, elektrownie też zostały sprywatyzowane i sztrom staniął, podobnie jak usługi telekomunikacyjne czy pocztowe, stykła prywatyzacja i wolny rynek. Jak by gruby były sprywatyzowane,to wongel detaloicznie kosztowoł by 300 zł a elektrownie kupowali by go po 100 zł i sztrom by był o 50% tańszy. Ale tyś je stary komunista, czerwony żeś je jak pieron, czyli nigdy nie być na swoim ale zawsze na stołku. Prziznej sie, za co PRL doł ci stołek na grubie, boś zaczynoł jako fizyczny a żeś skończył jako dozór, zapisanie sie do partiee stykło w tym czasie aby dostać stołek na grubie? Z ciekawości ciebie sie pytom, bo mój foter chcioł sie zapisać do PZŁ i kozali mu zapisać sie do partie, odmówił i oni mu odmówili wstąpienia do PZŁ. Od dalszej kuzynki foter, to jak zapisoł sie do partie, to od razu dostoł sie na sztajgra, taki to czasy były, że dozoru bez zaufanio nie dowali.
Objektywny-co mają zarobki wspólnego z zyskiem firmy? Zysk firmy a zarobki to dwie różne sprawy, górnik może w państwowej kopalni zarobić 1000 zł a i tak przynieść straty, bo jak zjeżdża na dół i idzie spać na kable, jak masa górników w państwowej firmie to robi, to on nawet 10 zł zysku nie do, w Australii górnicy zarabiają masakryczną kase, ale oni tam pracują, oni boją sie zwolnień itp, a w państwowej kopalni nikt cie nie zwolni, możesz zarabiać na kopalni 10 tys zł i dać zysk a możesz zarabiać 1000 zł i dać straty kopalni, dlatego też państwowe koplnie dawają styraty, bo tam jedynie się liczy odbicie dyskietki, a kożdy robota i wydobycie mo w rzici, od dyrektora po ślepra, dyć to państwowe, trza brać wiela sie do, byle sie nie narobić, taki są zasady na państwowych kopalniach.
Gynius ale widzisz taki co nie robi na dole to bydzie non stop d...ł jaki to te górnictwo jest złe. Poprostu Polaczki sa zawiśni ,że kieryś wiyncy zarobi! Jo to godom yno jedno ,jak padnie górnictwo na sląsku ,to ci co tu godaja gupie o tym górnictwie ,też to odczują. Pierwsi byda zwolnieni z roboty,i obejżymy czy dalej sie będa smiac, w pysk rylowi. Pojadą za granica za chlebym,bo tu nie byda mieć na żymła. Poprostu ,żal dupa im ścisko i tela.
I za co te boroczki święta zrobią ? proponuja zrobić ściepa po złotku